LIVE BLOG | 124e FREULEPARTIJ winst voor Sjirk de Wal Dronryp

KNKB Media live op de 124ste Freulepartij!

Woensdag staat Wommels opnieuw in het middelpunt van de kaatswereld tijdens de 124ste editie van de Freulepartij. Voor iedereen die niet langs de lijnen van het beroemde Freuleveld aanwezig kan zijn, zorgt KNKB Media ervoor dat niets van deze bijzondere dag gemist hoeft te worden.

Vanaf de eerste opslagbal brengt KNKB Media de wedstrijd op verschillende manieren rechtstreeks naar de kaatsliefhebber. Via de website van de KNKB zijn de tussenstanden gedurende de hele dag live te volgen. Elke omloop, elk belangrijk bordje en iedere verrassende uitslag wordt direct bijgewerkt, zodat supporters thuis, op het werk of op vakantie de verrichtingen van hun favoriete afdeling op de voet kunnen volgen.

Naast de live uitslagen is KNKB Media de hele dag zichtbaar aanwezig op het veld. Via Instagram, Facebook, TikTok en YouTube verschijnen doorlopend beelden van de wedstrijden, sfeerverslagen, interviews en reportages. Winnaars, verliezers, coaches en supporters krijgen een stem, waardoor niet alleen de prestaties op het veld, maar ook de emoties rondom de belangrijkste jongenswedstrijd van het jaar worden vastgelegd.

De Freule is meer dan een kaatswedstrijd. Het is een dag vol spanning, teleurstelling, vreugde en onvergetelijke momenten. KNKB Media brengt deze verhalen rechtstreeks vanaf het veld in Wommels naar het scherm van de liefhebber. Van de eerste partijen in de ochtend tot de ontknoping van de finale in de namiddag.

Volg woensdag de 124ste Freulepartij via de kanalen van KNKB Media:

• Live uitslagen via knkb.nl
• Updates en interviews via Instagram,
• Reportages en foto's via Facebook, 
• Videobeelden en samenvattingen via YouTube, 
• Videobeelden via TikTok

Foto: Lieuwe Bosch

Freulewinnaars van tien jaar: de kweekvijver van de top

De Freule laat zich niet voorspellen. Al 123 jaar lang niet. Wie op de twee woensdag in augustus het veld in Wommels opstapt, draagt niet alleen een kaatshandschoen, maar ook de verwachtingen van een dorp, een vereniging en soms een hele streek. Velen komen als favoriet. Slechts drie jongens gaan naar huis met de gouden horloges.

Als we terugkijken op de afgelopen tien jaar, zien we vooral één ding: de Freule kiest zijn eigen helden.

In 2025 was het Stiens dat het hart van kaatsend Friesland veroverde. Yde Bokma, Pieter Miedema en Bauke Jetze Kalsbeek waren vooraf niet de namen waar de meeste kenners hun geld op zetten. Maar de Freule vraagt niet om voorspellingen, het vraagt om daden. In de finale moest Winsum eraan geloven. De overwinning kwam niet uit de lucht vallen, maar voelde voor velen toch als een verrassing. Dat is de schoonheid van Wommels. Op het bord staan slechts cijfers, maar achter die cijfers schuilen zenuwen, geloof en karakter.

Een jaar eerder stond Bolsward bovenaan. Jurre Reitsma, Silvan Elzinga en Tymen Bijlsma hielden in de finale tegen Sexbierum het hoofd koel toen alles om hen heen leek te trillen van spanning. Op 5-5 wordt de Freule geen technische wedstrijd meer. Dan gaat het om het durven nemen van verantwoordelijkheid. Bolsward deed dat.

Ook Morra-Lioessens schreef in 2022 een hoofdstuk dat nog altijd met bewondering wordt verteld. Een klein dorp dat zich tussen de gevestigde namen nestelde. Folkert Jelmer Visser, Douwe Dijkstra en Johan Sipma kaatsten niet alleen voor zichzelf, maar voor een gemeenschap die zich in hen herkende. De winst voelde als een overwinning van de dorpskracht op de vanzelfsprekendheid van de grotere afdelingen.

Hetzelfde gold een jaar eerder voor Tzum. Steven Koster, Rowan Benders en Jorrit Palma groeiden die dag boven zichzelf uit. In de finale tegen Jellum-Bears werd elke bal bevochten alsof het de laatste van de dag was. Zulke partijen blijven niet hangen vanwege de stand, maar vanwege het gevoel dat ze achterlaten.

In 2020 waaide de wind anders door Wommels. Corona had de kalender op zijn kop gezet en de Freule werd pas in september verkaatst. Toch bleef één ding hetzelfde: de waarde van winst. Dronryp, met Rutger Kumbangsila, Jorn Lars van Beem en Rick Minnesma, pakte de titel. Achteraf bezien was het het begin van een prachtige ontwikkeling. Namen die later op grotere podia zouden opduiken, stonden toen nog als jongens op het heilige gras. Vorige week woensdag pakte Rick Minnesma het vier klavertje (winst op Freule, Jong Nederland, Bond en PC)

Wie verder terugkijkt ziet opvallende patronen. Winsum won in 2019 en stond daarna nog meerdere keren op het podium. Bolsward pakte titels in 2017 en 2024. Dronryp keerde terug met nieuwe generaties. Het zijn verenigingen waar talent geen toeval lijkt, maar een traditie.

Toch vertellen de uitslagen ook een ander verhaal. Dat van Anjum in 2018. Van Menaam in 2016. Van dorpen die soms maar één uitzonderlijke lichting nodig hebben om voor eeuwig onderdeel van de Freulegeschiedenis te worden.

Want uiteindelijk gaat de Freule niet over statistieken of favorieten. Het gaat over jongens die vroeg in de ochtend naar Wommels vertrekken en laat in de avond veranderen in namen die nog jaren worden genoemd in kantines, op verjaardagen en langs de lijn.

En wanneer de zon zakt achter de bomen van het Freuleveld, blijft telkens dezelfde gedachte hangen: de winnaar heeft de klokjes gewonnen, maar de Freule zelf heeft weer een nieuw verhaal gekregen. Dat is al meer dan een eeuw zo. En waarschijnlijk zal het altijd zo blijven.

Freule 2026: de wei nei ivige rom

Yn Wommels begjint woansdei wer de moaiste dei fan it jongenskaatsen. Trijeënfjirtich partoeren, ien winner. De 124e Freule stiet op it punt fan begjinnen en lykas alle jierren wurdt de list al dagen bestudearre. Wa hat de kwaliteiten? Wa hat de loting mei? En wa groeit ûnderweis yn de dei?

As de kenners foarôf nei de list sjogge, komme trije nammen hieltyd werom: Dronryp, Húns-Lúns en Bitgum.

Dronryp draacht de favoriterol

Dronryp komt nei Wommels mei de status fan topfavoryt. Mei Dennis Bida, Allart van der Meer en Jort de Kroon stiet der in partuer dat op alle ûnderdielen fan it spul syn man stean kin.

Op in Freuledei wurdt faak sein dat de favoriten earst mar ris mei de druk omgean moatte. Krekt dêr leit miskien wol de grutste útdaging foar de Rypsters. Elkenien sjocht nei harren. Elkenien ferwachtet dat se om de prizen spylje.

Mar wa't de Freule winne wol, moat dat ek oandoare.

Húns-Lúns: de stille krêft

As der ien partuer is dat sûnder al te folle leven hiel fier komme kin, dan is it Húns-Lúns.

Mei Sigert Bouma, Hilwert Kuiper en Melle Talsma stiet der in trijetal dat miskien net de measte oandacht krijt, mar wol beskikt oer wat op de Freule ûnmisber is: rêst.

Freulewinners wurde net allinne makke mei opslach en útslach. Op beslissende mominten moat de holle koel bliuwe. Dat is presys wêrom't Húns-Lúns troch in protte ynsiders heech oanslein wurdt.

Bitgum wol wer skiednis skriuwe

Yn in doarp as Bitgum hat de Freule altyd in bysûndere betsjutting. De namme fan de feriening is djip ferbûn mei de skiednis fan de wedstriid.

Mei Rimar van der Schaaf, Joachim Schaaf en Roan Luimstra komt der opnij in partuer dat him tusken de favoriten skare mei. It is in partoer mei kwaliteit, temperamint en genôch winnermentaliteit om op sa'n lange dei troch de drege fazen hinne te kommen.

As Bitgum yn syn ritme komt, sil gjin inkeld partuer graach tsjin harren oan moatte.

In drege start foar Witmarsum en St-Anne

Ien fan de meast opfallende partijen fan de earste omloop is sûnder mis Witmarsum tsjin St.Anne.

Twa partoeren dy't op in geunstiger loting miskien wol de lêste acht helje koene, moatte no al yn de earste omloop ôfrekkenje.

Foar St.-Anne mei Rimar Kaper, Roelof Schuiling en Jorrit Kroondijk leit dêr fuort in kâns om harsels sjen te litten. In oerwinning op Witmarsum soe daliks de oandacht fan it hiele Freulefjild lûke.

Wa stiet der jûns mei de 'Villa' foar de tinte?

Foarôf binne der favoriten. Dat is altyd sa. Mar de skiednis fan de Freule hat ek leard dat de moaiste ferhalen faak net op papier skreaun wurde.

Dochs, as de sinne woansdeitejûn stadichoan oer it fjild fan Wommels sakket, soe it gjin ferrassing wêze as ien fan dizze trije doarpen noch altyd yn de race is: Dronryp, Bitgum en Húns-Lúns.

En efter dat trijetal loert it gefaar fan de outsider. Miskien Witmarsum. Miskien St.-Anne. Miskien in hiel oar doarp.

Want dat is de Freule. Op papier wit hast elkenien wa't winne kin. Op it fjild blykt alle jierren wer wa't it echt docht.

Het ontstaan van De Freulepartij

Freule Clara Jacoba baronesse De Vos van Steenwijk wordt op 22 februari 1869 geboren in Zwolle. Clara haar moeder is een dochter van mr. Idzerd Frans van Eysinga, grietman van de gemeente Hennaarderadeel. Daardoor had zij een band met Wommels. Die wordt inniger als zij een paar jaar bij haar neef mr. Wiardus Willem Hopperus Buma woont. Hij woont met zijn vrouw in de villa aan de van Sminialeane en is burgemeester van de Gemeente Hennaarderadeel. 

De freule heeft in de villa haar eigen kamer. Zij is erg begaan met de inwoners en doet veel goed voor de mensen die krap bij kas zitten. Elk jaar organiseert zij een feest met een goochelaar voor de kinderen. Met Sinterklaas krijgen alle gezinnen, die het moeilijk hebben, één gulden per kind. In 1901 laat zij enkele woningen op ‘it Ald Hiem’ afbreken. Zij laat drie huizenblokken, ieder met vier woningen, op ‘it Bosk’ nieuw bouwen. De woningen staan er nu nog. In Delft staan hetzelfde type huizen.

Freule Clara heeft ook belangstelling voor het kaatsen. Zij is aanwezig bij de Bondspartij senioren in 1902, die in Wommels verkaatst wordt. Zij wil de prijzen beschikbaar stellen voor een jongenspartij. Meester Oepke Hiemstra, voorzitter van de Kaatsclub, komt met haar overeen om in 1903 voor het eerst een jongenspartij te organiseren. De Freule stelt het geld beschikbaar voor de prijzen.

In 1905 wordt de villa aan de van Sminialeane afgebroken. Na onenigheid met de raad legt de burgemeester zijn ambt neer. Hij breekt het huis steen voor steen af en laat het in Haarlem weer opbouwen.

De freule verhuist naar Engeland en later naar Vancouver in Canada. In 1932 is zij terug geweest naar haar vaderland. Ieder jaar wordt zij door meester Oepke Hiemstra en later door zijn zoon Petrus, op de hoogte gehouden van háár kaatspartij. Zij overlijdt in 1960, bijna 91 jaar oud.

De Freule staat al 124 jaar op de agenda. Hij wordt de eerste of tweede woensdag in augustus verkaatst. Het is een kaatspartij voor jongens tot 18 jaar. De Freule, Kaatsvereniging Wommels en de NKB hebben het reglement opgesteld. ‘Aan de kaatspartij mogen deelnemen jongelieden in Nederland woonachtig en niet ouder dan zestien jaren zijne. Ieder partuur moet geformeerd zijn door drie jongelieden uit dezelfde plaats’. De Freule stelt 120 gulden beschikbaar. De prijzen zijn allemaal horloges, de gouden van plm. 25 gulden. De tweede prijs zilveren van 15 gulden, de derde van nikkel vijf gulden. De Freule gaat met enkele wijzigingen niet akkoord met het concept reglement. De entree prijs van vijftien centen vindt zij teveel, tien is volgens haar wel voldoende. Verder vindt zij dat de kinderen gratis moeten en de ‘minvermogenden’ ook. Op het veld mag geen alcohol geschonken worden en de kinderen mogen gratis in de draaimolen. De eerste partij zal op 5 augustus plaatsvinden, maar het wordt 13 augustus.

De Freule werd populair, met duizenden toeschouwers en tribunes. Tijdens de oorlog lag de wedstrijd stil of werden alternatieve prijzen uitgereikt. Vanaf 1991 verhuisde de Freule van de Terp naar het voetbalveld.

In 2017 werd de organisatie overgedragen aan Stichting Freulepartij, die samen met Kaatsvereniging Wommels het evenement blijft organiseren. De Freule is nog altijd een hoogtepunt in de Friese kaatssport, waar jaarlijks rond de 45 parturen aan meedoen, en verbindt traditie met vernieuwing.

2e gedeelte Loting 124ste Freulepartij