Jan Ludwig Seerden 1939-2026
Tekst: Rynk Bosma
Foto: KNKB
Zeventig jaar geleden won de op 1 augustus 1939 geboren Jan Ludwig Seerden de Freule in Wommels voor KV Jan Bogtstra uit Franeker. In 1960 debuteerde hij op de PC en het zou bij een eenmalig optreden blijven. Jarenlang was hij gastheer in het Keatsmuseum waar hij 35 jaar vrijwilliger was. Op de afdeling documentatie maakte hij jaaroverzichten voor PC en KNKB. Lid van verdienste bij de KNKB. Op vrijdag 29 mei 2026 viel de ‘lêste slach by in tillegraaf mei alle hout’.
Jan Ludwig Seerden werd geboren in het jaar dat Taede Zijlstra voor het laatst koning van de PC werd. Hij werd geboren op 1 augustus 1939 om precies te zijn als zoon van Ludwig Lambert Seerden en Dirkje Theodora van der Heide. Ludwig Lambert was al lang veranderd in Lou en die Lou Seerden zou in 1940 koning van de PC worden. Het gezin Seerden telde twee zonen, Henk Seerden (1936-2018) was de oudste zoon.
Het toeval wilde dat Henk Seerden op de PC zijn debuut maakte in het jaar dat Jan Seerden succesvol was op de Freule in 1956. Er waren toen veel kandidaten om Jan Bogtstra te vertegenwoordigen in Wommels. Maar Jan was in die keus onomstreden, zo vertelde Sikke Sikkema later. Hij sloeg voorbest op en stond achterin met Piet Sikkema in het voorperk en zijn neef Sikke Sikkema als voorminst opslager.
Dat gedrang om een plek in het afdelingspartuur te veroveren had alles te maken met de vele beschikbare kandidaten voor het partuur. Franeker had namelijk ook een CFK-afdeling en die jongens stapten voor een mogelijke deelname aan de Freule graag even over naar de KNKB. Bijvoorbeeld in het jaar 1952 om vervolgens terug te keren naar de CFK. Zo vertelde de PC-winnaar van 1969 Sikke Sikkema later. In zijn herinnering ‘Ha wy gjin partij hân’ op die Freule van 1956. Niet echt spannend dus terwijl ook een Martinus Santema meedeed.
Maar het ‘naspel’ van de terugkeer naar Franeker maakte de nodige indruk op Sikke Sikkema. Met een auto van Weitenberg werd het drietal naar Franeker gebracht. Nabij het treinstation van Franeker wachtte een open landauer, een rijtuig waarin de drie winnaars mochten zitten. Het muziekkorps De Harmonie ging voorop bij de rondrit door Franeker en die belevenis heeft een onuitwisbare indruk gemaakt op Sikke Sikkema. Meer nog dan de huldiging in 1969 na de winst op de PC.
Drie jaar eerder in 1953 wist de openbare ULO uit Franeker de laatste editie van het schoolkaatskampioenschap volgens de toenmalige formule te winnen. Jan Seerden won toen met Piet van Zwol en Klaas Reinalda. Zij wonnen de laatste beschikbaar gestelde lauwerkrans. Daarna ging deze formule van schoolkaatsen op de schop.
Jan Seerden maakte in 1960 zijn debuut op de PC en het lot wilde dat Jan Seerden in die eerste omloop met Jolt Oostra en Piet Brommer tegenover broer Henk Seerden kwam te staan. Want Anne Broersma, Henk Seerden en Piet de Groot waren de tegenstanders die met 5-3 de partij wisten te winnen. Merkwaardig genoeg bleef het bij deze ene keer dat Jan Seerden meedeed op de PC.
Jan Seerden kwam bij toeval in aanraking met het Keatsmuseum in 1988. In opdracht van zijn vader Lou Seerden moest hij aan Doeke Zijlstra en Johannes Dijkstra vertellen waarom zijn vader het niet eens was met een bepaalde publicatie. Zijlstra en Dijkstra hebben hem toen gevraagd om hen te helpen bij het kopiëren van artikelen uit de Franeker Courant.
Jan Seerden was een man met uitgesproken meningen. Dat gold zeker ook voor kaatsers uit heden en verleden. Vermoedelijk kwam in zijn voorkeur Taede Zijlstra op de eerste plaats. Niet alleen vanwege de kwaliteiten, maar ook vanwege de vele verhalen over Taede Zijlstra. In multomappen verzamelde Seerden alles wat er over de fameuze maestro uit Witmarsum te vinden was.
Hoorde het woord ‘mûskopje’ voor het eerst van Seerden. Dit betekent in principe geheimzinnig met elkaar fluisteren en mevrouw Afke van der Hem hoorde op Sonnenborgh dat Klaas Kuiken en Janus Paassen aan het ‘moeskoppen’ waren. De reden op die Oldehovepartij was dat Kuiken bij winst definitief de Oldehove wisselprijs mocht houden indien hij koning werd. Na afloop van de finale ontstaat er bijna een vechtpartij omdat Paassen ervan werd beschuldigd dat hij door Kuiken was omgekocht.
Seerden verzamelde alles wat met Taede Zijlstra had te maken en markeerde met een groene of gele viltstift wat hij belangrijk vond. De bedoeling was dat ondergetekende een boek over Taede Zijlstra zou ‘moeten’ en dat geeft toch een bepaald schuldgevoel dat dit nooit is gebeurd. Seerden was met name gefascineerd door de schorsingen van Taede Zijlstra. Dit in verband met het aantal behaalde punten dat veel hoger had kunnen zijn.
In dit rijtje zou je later ook Johannes Brandsma kunnen zetten en weer later Afke Hijlkema. Seerden had een fascinatie voor kaatsers die ver boven de rest uitstaken met een sterke voorkeur voor kaatsers van vroeger. Alleen Tjisse Steenstra veroverde later nog een plekje in zijn kaatshart. ‘Tsjin dizze opslagger kinne je net winne. Jan.’ Zo noteerde Seerden in augustus 2023 na de PC.
Jarenlang hanteerde Seerden de handcamera om opnames te maken van belangrijke kaatspartijen. In totaal heeft hij 148 films gemaakt die in het Kaatsmuseum terug zijn te vinden. Maar liefst 444 films zijn opgeslagen bij het Fries Film Fonds. Verder zijn er nog verschillende films online van de periode 1920-2019.
Het laatste jaar ging de gezondheid van Seerden sterk achteruit. Het lopen ging niet meer en de letters op de computer werden te klein. ‘Moge de engelen je naar het paradijs leiden’, zo luidt de Latijnse tekst als laatste wens. Je zou er aan willen toevoegen: 'Syn grutte leafde wie keatsen, tige fertroud. De lêste slach is no fallen by in tillegraaf mei alle hout.’