contact zoeken wedstrijden

Freerk Haanstra 1936-2021

Tekst: Rynk Bosma
Foto's: www.kaatshistorie.nl

de finaleparturen op de PC van 1959. Staand v.l.n.r.: scheidsrechter Evert Colmer, Dreeuwes Smedinga, Freerk Haanstra en Pier Koopmans. Zittend Albert Rinia, Rinnie Kuiper en Meindert van der Weerd.
de finaleparturen op de PC van 1959. Staand v.l.n.r.: scheidsrechter Evert Colmer, Dreeuwes Smedinga, Freerk Haanstra en Pier Koopmans. Zittend Albert Rinia, Rinnie Kuiper en Meindert van der Weerd.

Welbeschouwd was Freerk Haanstra uit Bolsward in de bloei van zijn kaatsleven een beetje een voorbode van een nieuwe tijd. De op 14 april 1936 geboren Haanstra werd op het kaatsveld steevast Fré genoemd. Hij was achterinse en die vijfde prijs op de Freule van 1951 leek ogenschijnlijk een vooraankondiging van grotere kaatsdaden. Dat gebeurde echter niet. De op 31 januari 2021 overleden Haanstra moest zich als kaatser troosten met enkele mooie momenten zoals de premie in 1959 op de PC of de tweede prijs op de Bond in 1968.
 
Een voorbode van een nieuwe tijd, zo zou je Haanstra kunnen noemen want hij behoorde tot de generatie die doelbewust koos voor zijn studie. In het geval van Haanstra was dat een medische opleiding tot tandarts in Groningen en dat betekende dat hij zich als kaatser niet elk weekeinde wilde binden. In het verlengde daarvan betekende dat in de praktijk dat de poort naar de topparturen dicht bleef. Voor Haanstra was dat niet erg omdat hij op eigen verzoek het liefst reserve-eerste klasser bleef.

 

KM-PC03-0110

Wat betreft het voorrang geven aan de studie was Haanstra in zijn tijd niet de enige kaatser. Meest bekende voorbeeld was natuurlijk Martinus Santema die in Groningen studeerde en af en toe zelfs de studieboeken meenam naar de kaatspartijen. Het kaatsleven van Santema heeft trouwens meer geleden onder een ‘ferslein skouder’ dan onder studieverplichtingen in Groningen. Dat zegt misschien ook veel over het talent van Santema.
 
Haanstra was ook niet de enige in het kaatspeloton die de ambitie had een medisch beroep uit te oefenen. Æbe Haima had rondom 1956 al een gevestigde huisartsenpraktijk in Weidum en aan de hand van latere verhalen zou je ook kunnen zeggen dat het kaatshart bij Haima net even sneller klopte.
 
Het waren bij Haanstra niet alleen de studieverplichtingen die hem deden besluiten zich niet te veel te binden aan de sportieve plichten van het kaatsen. Er zat ook een element in van zich vrij voelen dat maakte dat hij nooit op de officiële lijst van de eerste klas kwam. Hij debuteerde op de PC in 1956 en had toen al een bijzonder ‘voorgerecht’ achter de rug. In 1953 bestond de PC formeel 100 jaar en om dat een beetje te vieren mochten twee jongensparturen van twee kaatsers het voor de finale van de ‘echte’ PC tegen elkaar opnemen.
 
En Haanstra behoorde samen met Henk Seerden tot de uitverkorenen. Dat Haanstra drie jaar later op de PC debuteerde was al even merkwaardig. Op de partij in Bolsward moest hij invallen voor Hiele de Haan die plotseling in zijn hoofd de weg weer even kwijt was. Haanstra stond toen als ad hoc oplossing in het achterperk samen met Haima en opslager Roel Hoekstra. Het werd op het eigen ‘Oordje’ een derde prijs. Geen garantie overigens voor een geslaagd debuut op de PC want samen met Jolt Oostra en Brand Postma bleef het bij een enkele omloop.
 
Een jaar later was Haanstra een man van zijn woord voor de beide maten Postma en Oostra. Hij werd gevraagd door Albert Rinia om de PC te kaatsen met Jan Sijtsma als opslager. Haanstra had echter zijn woord al gegeven, en wees het af.  Achteraf met toch wel een gevoel van spijt want Sijtsma en Rinia wonnen in dat jaar 1957 de PC met Sake Faber uit Berlikum.
 
In 1959 kwam Haanstra toch nog heel dicht bij die koepeltent. Hij kwam verrassend in de finale terecht met het duo Rinnie Kuiper en Albert Rinia als tegenstanders. Hun derde maat was opslager en stadgenoot Meindert van der Weerd als balkeerder want hij had een doorgeslagen hand. Pier Koopmans en Dreeuwes Smedinga waren de maten van Haanstra en het werd toch nog ‘dreech’ partij. Op 5-4 en 6-4 werd de kaats gepasseerd en mocht Kuiper in het midden gaan staan voor de koepeltent.
 
Met Smedinga en opslager Jan Galema was Haanstra in 1958 overigens al een geducht tweede klas partuur dat vaak met de kransen thuis kwam. Smedinga had een goede tweede opslag en dat was voor Haanstra uiterst plezierig. Want achterin en op de bovenlijn was zijn plek.
 
Hoewel Haanstra formeel al in 1963 stopte met kaatsen kende zijn kaatsleven nog wel enkele ‘uitlopers’ via de afdeling van KV Bolsward. Bijvoorbeeld een finaleplek op de Bond in 1968. Samen met Sjouke de Boer en Meini Brunia werd in de halve finale het op papier toch imposante partuur van Sint Annaparochie met Gerard van der Meer, Flip Soolsma en Willem Hiemstra verslagen. De finale was echter een omloop te ver met de bekende nachtkaars als gevolg tegen het Franeker van Johan van Seijst, Sikke Sikkema en Piet de Groot.  Dat Haanstra toen al tandarts was, vond de krant kennelijk wel de moeite van het apart vermelden waard.
 
Haanstra is zijn leven lang Bolsward trouw gebleven als inwoner en vestigde hier ook zijn tandartsenpraktijk. Het kaatsen was na 1968 wel voorbij, althans Haanstra wist zich niet meer in de officiële uitslagen te kaatsen. Het bleef bij 42 punten in het ‘grut spul’ zonder ooit koning te zijn geweest.

Hoofdsponsoren

Businesspartner

Suppliers